Vaarwel studievoordelen

Tekst: Ricco van Nierop | Bron: Het Carrière Jaarboek 2011

Tijdens je studie is alles geregeld: overdag volg je colleges, 's avonds drink je bier in de studentenbar en 's nachts slaap je in het studentenhuis. Eens in de week reis je met je OV naar je ouders en werp je je kleren in de was. En eens in de maand krijg je studiefinanciering en als je je best doet heb je aan het eind van het jaar genoeg studiepunten om verder te mogen.

Maar eenmaal afgestudeerd komen zo'n beetje al deze zekerheden op losse schroeven te staan. Je OV-kaart moet je zelf gaan betalen als je die wilt behouden (zorg dat je deze op tijd inwisselt of inlevert - zo niet: volgt er een boete). Daarnaast verandert de met plezier ontvangen studielening ineens van naam en dien je deze als studieschuld af te gaan lossen. Nu hoef je pas twee jaar na je studie met aflossen te beginnen, maar uiteindelijk betaal je je schuld binnen 15 jaar terug. Wel zijn er regelingen om je vaste maandbedrag (rond de 45 euro) te verlagen. Ook gaat de IB-Groep jokerjaren invoeren, die je in kunt zetten om een jaartje geen aflossing te betalen.

Salaris & sparen

Natuurlijk gaat het bij een eerste baan om de innerlijke verrijking en de ervaring die je opdoet, maar stiekem geeft die blik op je bankoverzicht waarop zojuist je eerste salaris is gestort veel voldoening. Genoeg voor een vreugdedansje. Je loon is echter meer dan een simpel bedrag op de bank. Als starter krijg je een standaard salaris behorend bij de functie en het bedrijf. Toch kunnen je (nog geringe) werkervaring en zeker je opleidingsniveau meespelen in de bepaling van de hoogte van je salaris. Naarmate je carrière maakt of simpelweg langer in dienst bent, ga je meer verdienen. Veel grote bedrijven en zeker overheidsinstellingen werken met vastgestelde schalen die gelinkt zijn aan functiewaarderingen. Binnen die schalen schuif je geleidelijk door van periodiek naar periodiek, totdat je aan de volgende schaal toe bent. Salarisontwikkelingen hangen naast contractduur en opleidingen (bedrijfscursussen) ook af van je prestaties. Werkgevers en werknemers spreken targets af die behaald moeten worden om een volgende financiëe stap te kunnen zetten.

Je kunt met je werkgevers ook nog onderhandelen over spaarregelingen. Bij spaarloon wordt een deel van je brutoloon apart gezet. Dit spaar je belastingvrij voor een bepaalde periode, waarna het vrijkomt. Bij sommige bedrijven bestaat het spaarloon uit aandelen van het bedrijf. Spaarloon is op vrijwillige basis en kan in verschillende vormen worden aangepast aan je eigen wensen. Een andere manier van sparen is de levensloopregeling, waarmee je tot 12 procent van je bruto jaarinkomen apart kunt laten zetten om bijvoorbeeld later een vrije periode (sabbatical) in te lassen.

Vergeet bij al deze ingewikkelde specificeringen niet om met je eerste loon gewoon even dat etentje met je geliefde op samsam-loze wijze te financieren, of eindelijk die schoenen die je altijd te duur vond te kopen.

Pensioen

Ben je amper met je eerste serieuze baan begonnen, word je al geconfronteerd met het einde van je werkende leven. Van de overheid ontvang je dan een basispensioen (AOW). En dan hebben we het over na je 67e, althans als dat over veertig jaar nog financieel en politiek haalbaar is. Als je de AOW alleen niet genoeg vindt, kun je via je werkgever een pensioenregeling opstellen. Bij veel bedrijven is dit een vast onderdeel van je salaris: een deel van je brutosalaris wordt ingehouden, om jouw pensieon aan te vullen. Hoeveel je uiteindelijk ontvangt hangt nog van allerlei zaken af. Zo verander je tijdens je werkende leven vast wel eens van baan waardoor de financiële afspraken kunnen verschillen. Daarnaast kun je in een pensieongat vallen als je een periode werkzoekende bent. Dit klinkt erger dan het is, maar het kan wel gevolgen hebben voor de opbouw van je pensioen. Mocht je helemaal geen zin hebben in al dit lange termijn denken, of gewoon door de regelgevingen het juiste pensioen niet meer zien, dan kun je altijd hulp vragen. Bijvoorbeeld bij een financieel adviseur van je eigen werkgever of een onafhankelijk adviseur. Kijk bijvoorbeeld eens op rijksoverheid.nl, op regelhulp.nl of op nbva.nl (verzamelsite onafhankelijke adviseurs). Als je het eenmaal goed geregeld hebt, hoef je de komende veertig jaar nog maar weinig aan je pensioen te denken.

Belastingen

De clichégrap is dat je maar twee zekerheden in het leven hebt: dat je doodgaat en dat je belasting moet betalen. Twee zaken waar je als net-afgestudeerde liever niet aan denkt. Wat betreft de minste van deze twee kwaden, heb je er misschien allang mee te maken gehad. Ook bij bijbaantjes heb je belasting moeten betalen. Bij een volledige job verdwijnt een deel van je brutosalaris naar de Staat. Daar krijg je natuurlijk indirect allerlei collectieve voorzieningen voor terug. Jaarlijks moet je aan de Belastingdienst doorgeven hoeveel je verdiend hebt. Dit wordt je door je werkgever makkelijk gemaakt, want die verstrekt een jaaropgaaf van je salaris. Daarnaast gaat het vinvullen van de online aangifte ook redelijk soepel. Ingewikkelder wordt het pas als je een eigen huis koopt of een eigen bedrijf start. In die gevallen, is het slim om advies in te winnen. Misschien weten je ouders - die hebben tenslotte jarenlange ervaring met belasting betalen - er meer van of kun je met een belastingadviseur trouwen. Of je kunt natuurlijk gewoon even de Belastingdienst bellen of hun site checken: belastingdienst.nl.